विराटनगर । धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको पूजा र दिदी–भाइबीचको भावनात्मक सम्बन्धको पर्वको रूपमा मनाइने तिहार केही विशेष खानपान परिकार लिएर आउने गर्छ ।
केही विशेष परिकारहरू छन्, जुन तिहारमा मात्रै पकाउने गरिन्छ । र, केही यस्ता परिकारहरू छन् जसले तिहारको माहोल लिएर आउँछ ।
तिहारको उमंगलाई झनै भव्य बनाउने खाद्य परिकारहरू हुन्, चिनी रोटी, फिनी रोटी, अनरसा, अर्सा र सेल । यी सदावहार परिकारहरू आफैँमा तिहारको पर्यायवाची बनिसकेका छन् । अर्थात् तिहार यस्ता मिष्ठान्नविना फिक्का हुन्छ ।
तिहारमा पाक्ने अन्य परिकारमध्ये सेलरोटीलाई विशेष मानिन्छ । रोटीसहित तिहारमा पाक्ने सबैजसो परिकार गुलिया र चिल्ला हुन्छन् ।
यी सबै चिल्ला खानेकुरा बढी खाँदा शरीरमा विभिन्न किसिमका समस्या हुनसक्ने चिकित्सक बताउँछन् ।
धेरै चिल्लो पदार्थ खाँदा पेट ढुस्स हुने, ग्यास्ट्रिक हुने, कब्जियत हुने, झाडापखाला हुने खानामा अरुचि हुनेलगायत समस्या देखापर्ने पोषणविद् अर्जुन गौतम बताउँछन् ।
उनका अनुसार चिल्लो पदार्थले स्वस्थ व्यक्तिलाई समेत समस्या निम्त्याउँछ । अझै रोगीलाई त चिल्लो खानेकुरा हानिकारक नै हुन्छ ।
तिहारको समयमा टन्न सेलरोटी पकाएर यसलाई सुरक्षित तरिकाले लामो समसयसम्म राखेर कयौँ दिनसम्म पटक पटक तताएर खाजाका रूपमा खाने चलन पनि छ ।
धेरै चिल्लो पदार्थ खाँदा पेट ढुस्स हुने, ग्यास्ट्रिक हुने, कब्जियत हुने, झाडापखाला हुने खानामा अरुचि हुनेलगायत समस्या देखापर्ने पोषणविद् अर्जुन गौतम बताउँछन् ।
अत्यधिक तेलमा पकाइएका खानेकुरा पचाउन गाह्रो हुन्छ । कुनै पनि परिकार एकैपटक धेरै बनाएर राख्दा तेलको गुणस्तर कम हुँदै जान्छ, जसले शरीरलाई हानी गर्छ ।
खाली पेटमा यस्ता चिल्ला खानेकुरा खाँदा ग्यास्ट्रिक बढ्छ । दुई दिनसम्म खाँदा यसले स्वास्थ्यमा धेरै असर नगरेपनि लामो समयसम्म भण्डारण गरिएको यस्ता परिकार दैनिक रूपमा सेवन गर्नाले मानिसमा विभिन्न प्रकारको रोग निम्त्याउन सक्छ ।
लामो समयसम्म भण्डारण गरेर राखेको सेलरोटीलगायत अन्य परिकारको सेवनले विशेषगरी मुटुरोगीमा यसले बढी असर गर्नसक्ने उनको भनाइ छ ।
चिल्लो खानेकुरा खाँदा अरू खानामा पनि ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । यस्ता खानेकुरा खाल पेटमा नभइ केही सादा खाना खाएरमात्र खानुपर्छ ।
साथै, सेलरोटी लगायतका चिल्लो खानासँग फलफूल, सागपात र पानी प्रशस्त पिउनुपर्छ ।
यसबाहेक एउटै तेलमा पटक–पटक सेलरोटी बनाउन नहुने गौतनको सुझाव छ । बासी तेलमा खानेकुरा बनाउन नहुने र एकैपटक धेरै परिकार बनाएर राख्न नहुनेसमेत उनले सुझाएका छन् ।
