विराटनगर । स्थायी रूपमा बसोबास गर्ने उद्देश्यका साथ विदेश जानेहरू बढेसँगै नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेको संख्यामा वृद्धि भएको छ । परिवारसहित विदेशमा व्यवस्थित बसोबास गर्नका लागि नागरिकता त्याग्नेको संख्या बर्सेनि बढ्दै गएको हो ।
मोरङमा चालू आर्थिक वर्षको हालसम्ममा मात्र नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेको ५८ छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा १८ जनाले नागरिकता परित्याग गरेका थिए ।
मोरङ प्रशासनले २०६६ सालदेखि मात्र नागरिकता परित्याग गर्नेको विवरण व्यवस्थित तबरले राख्न थालेको हो । त्यसयता हालसम्म १८४ जनाले नागरिकता त्यागेको प्रशासनको नागरिकता फाँटका नायब सुब्बा सुमनकुमार निरौलाले जानकारी दिए ।
‘नागरिकता त्याग गर्नेको संख्या बढ्दो अवस्थामा देखिएको छ,’ उनले भने, ‘बर्सेनि नागरिकता खारेज गर्नका लागि पर्ने निवेदन बढिरहेका छन् । कहिलेकाँही त दिनमै पाँच जनासम्मले नागरिकता त्याग्छन् ।’
निरौलाका अनुसार २०६६ साल जेठ ८ गतेबाट नागरिकता परित्यागको तथ्यांक राख्न थालिएको हो । सो वर्ष पाँच जनाले नागरिकता त्याग गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।
यस्तै, २०६७ सालमा मोरङका आठ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् भने २०६८ सालमा ६ जनाले, २०६९ मा ६, २०७० र २०७१ मा चार–चार जनाले नागरिकता त्यागेका छन् ।
२०७२ सालमा भने नागरिकता त्याग्नेको ह्वात्तै बढेको तथ्यांक छ । सो वर्ष ११ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् । २०७३ सालमा १० जना, २०७४ सालमा नौ जनाले नागरिकता त्याग गरेका छन् ।
२०७५ सालमा १८ जनाले नागरिकता त्यागेको तथ्यांकमा उल्लेख छ । २०७६ सालमा ११ जना, २०७७ मा पाँच जना, २०७८ मा ११ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् । २०७९ सालमा १८ जनाले नागरिकता त्याग गर्दा २०८० सालको अहिलेसम्ममा ५८ जनाले नागरिकता परित्याग गरेका हुन् ।
वैवाहिक सम्बन्ध, पठनपाठन र रोजगारीलगायतका कारणले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा नागरिकता परित्यागको माग गर्दै निवेदन दिनेको संख्या बढ्दो छ । विदेश जाने बढेपछि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्ने बढ्दै गएको कार्यालयले जनाएको छ ।
त्यसबाहेक भारतीय नागरिक बन्नुपर्ने बाध्यात्मक परिस्थितिका कारण पनि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्ने गरेको पाइएको छ । केहीले भारतीय नागरिकता पाउनका लागि नेपाली नागरिकता खारेज गर्न निवेदन दिएका जनाएको छ ।
विदेशको नागरिकता लिने प्रक्रियामा गएपछि नेपाली नागरिकता त्याग गरेपछिमात्रै अन्य देशको नागरिकता पाइने भएकाले पनि त्याग गर्नेहरूको संख्या बढेको देखिएको छ । लामो समयदेखि वैदेशिक रोजगार साथै डिभी–पिआर लिएर विदेश बसेका र विदेशी नागरिकसँग वैवाहिक सम्बन्ध स्थापना गरी बसेकाहरूले नागरिकता त्याग गरेको पाइएको प्रशासनले जनाएको छ ।
मोरङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रदीपकुमार साहले युरोप, अमेरिकालगातय विकसित मुलुकमा बस्ने मोहका कारण पनि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेहरूको ग्राफ उकालो लागेको जानकारी दिए ।
‘भविष्य सुरक्षित हुने देश जाने मोहका कारण पनि नागरिकता त्याग्नेहरू बढेको पाइएको छ,’ उनले भने, ‘संख्या थोरै देखिए पनि मुलुकभरि वार्षिक रूपमा आठ सयभन्दा बढीले नागरिकता परित्यागका लागि निवेदन दिने गरेको तथ्यांक छ ।’
झट्ट हेर्दा संख्या थोरै देखिए पनि मुलुकभरि वार्षिक रूपमा भने आठ सय बढीले नागरिकता परित्यागका लागि निवेदन दिने गरेका छन् ।
मोरङमा नागरिकता रद्द गर्नेको संख्या भने घटेको छ । नेपालकै नागरिकता दोहोरो लिएको पाइएमा, झुट्टा विवरण पेश गरी दुईवटा नागरिकता लिएको र अन्य जिल्लाबाट पनि नागरिकता लिएको पाइएमा त्यस्ता नागरिकता रद्द गरिने गरिन्छ ।
