अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुससँग इन्धन आपूर्तिसम्बन्धी सम्झौता गरेपछि आफूले धोका पाएको महसुस गरेको युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले बताएका छन्। अमेरिकी निर्णय, स्टारलिंकको सैन्य सेवामा लगाइएको प्रतिबन्ध र गुप्तचर सहयोगबारेको अनिश्चितताले युक्रेनको युद्ध सञ्चालन क्षमतामाथि दबाब बढाएको छ।
बेलायती सञ्चार व्यक्तित्व पियर्स मोर्गनको युट्युब कार्यक्रम ‘पियर्स मोर्गन अनसेन्सर्ड’मा बोल्दै जेलेन्स्कीले ट्रम्प प्रशासनबाट आफूले धोका पाएको हो भन्ने प्रश्नमा सहमति जनाएका थिए। उनले रुससँगको इन्धन सम्झौतालाई रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र क्रेमलिनका लागि सहज विजयको रूपमा व्याख्या गरे। उनका अनुसार ट्रम्पले रुसलाई प्राथमिकता दिँदा युक्रेनले आफ्नो बलियो साझेदार गुमाउँदै गएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी कम्पनी स्पेसएक्सले सञ्चालन गर्ने स्टारलिंकको सैन्य सेवामा लगाइएको प्रतिबन्धले युक्रेनी सेनाका केही अभियान प्रभावित भएका छन्। युक्रेनले ड्रोनको सञ्चार, दिशा निर्धारण र लक्ष्यसम्म पुग्न स्टारलिंकका उपकरण प्रयोग गर्दै आएको छ। युक्रेनी अधिकारीहरूका अनुसार स्टारसिल्ड सेवामा समेत प्रतिबन्ध लगाइएको छ भने केही ड्रोनको सञ्चार सम्पर्क विच्छेद भएको छ।
यसको असर रुसभित्रका सैन्य लक्ष्यमा आक्रमण गर्ने युक्रेनको क्षमतामा पर्न सक्ने देखिएको छ। रुसी शाहेद ड्रोनलाई रोक्न प्रयोग गरिने इन्टरसेप्टर ड्रोन पनि स्टारलिंकमा निर्भर रहेकाले अवरोधले हवाई प्रतिरक्षामा समस्या निम्त्याउन सक्ने जेलेन्स्कीको भनाइ छ। उनले यस्तो निर्णयले मानवीय क्षति बढाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
स्पेसएक्सका प्रमुख एलन मस्कले भने स्टारसिल्ड अमेरिकी सरकारको नियन्त्रणमा रहेको र यसको प्रयोग तथा सञ्चालनसम्बन्धी सीमा अमेरिकी सेना र राष्ट्रपतिले निर्धारण गर्ने बताएका छन्। उनले व्यावसायिक स्टारलिंक सेवालाई आक्रामक सैन्य कारबाहीमा प्रयोग गर्न नहुने धारणा पनि राखेका छन्। युक्रेनका लागि स्टारलिंक सेवाको शुल्क तिर्दै आएको पोल्यान्डले प्रतिबन्धप्रति असन्तुष्टि जनाएको छ।
युक्रेनका लागि अमेरिकी गुप्तचर सहयोग जारी रहन्छ कि रहँदैन भन्ने विषयमा पनि अन्योल देखिएको छ। रुसी ऊर्जा केन्द्रमा युक्रेनले गर्ने आक्रमण रोक्न दबाब दिने उद्देश्यले अमेरिकाले गुप्तचर सूचना आदानप्रदान निलम्बन गर्न सक्ने चेतावनी दिएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। अमेरिकी गुप्तचर सूचनाले रुसी क्षेप्यास्त्र प्रक्षेपणस्थल, सम्भावित लक्ष्य र आक्रमणको समय पहिचान गर्न युक्रेनलाई सहयोग गर्दै आएको छ। यद्यपि, अमेरिकी अधिकारीहरूले गुप्तचर सहयोग जारी रहेको दाबी गरेका छन्।
यता, रुसले किएभ, खार्किभलगायत युक्रेनी सहरका ऊर्जा पूर्वाधारमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण जारी राखेको छ। जेलेन्स्कीका अनुसार आक्रमणबाट ३० वटा ऊर्जा संरचनामा क्षति पुगेको छ भने ६ लाखभन्दा बढी मानिस विद्युत् सेवाबाट वञ्चित भएका छन्। किएभमा भएको आक्रमणमा दुई जनाको मृत्यु र २१ जना घाइते भएका थिए। पश्चिमी युक्रेनको लुत्स्कमा भएको आक्रमणमा थप छ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
यस परिस्थितिमा जेलेन्स्कीले युरोपेली मुलुकबाट सहयोग जुटाउने प्रयासलाई तीव्र बनाएका छन्। बेलायतले रुसी ड्रोनविरुद्ध प्रयोग हुने क्षेप्यास्त्र खरिद तथा आपूर्तिका लागि ४ करोड ५० लाख पाउन्ड सहयोग दिने घोषणा गरेको छ।
रुससँगको इन्धन सम्झौता, स्टारलिंक सेवामा आएको अवरोध र अमेरिकी गुप्तचर सहयोगबारेको अनिश्चितताले युक्रेनको सैन्य रणनीतिमा चुनौती थपेको छ। अमेरिकी सहयोग कमजोर भएमा रुसी आक्रमण रोक्ने र कब्जामा रहेका भूभाग फिर्ता लिने युक्रेनको प्रयास अझ कठिन बन्न सक्ने देखिन्छ।
