विराटनगर । दाँत हाम्रो स्वास्थ्यको अभिन्न अंग हो । दाँत र मुखको स्वास्थ्यमा ध्यान दिइएन भने समय भन्दा अगाडि नै दाँतमा किरा लाग्ने वा दाँत रोगी हुने र सास गन्हाउनेजस्ता समस्या सुरु हुन्छन् ।
यति मात्र होइन मुख र दाँत स्वास्थ्यमा ध्यान दिइएन भने मुख र जिब्रोको क्यान्सरबाट बच्न सकिँदैन । सास गन्हाउने समस्या जुनसुकै उमेरका मानिसमा हुनसक्छ ।
मुख तथा दाँतलाई राम्रोसँग सफा नगरेमा सास गनाउने समस्या हुनसक्छ । विभिन्न प्रकारको संक्रमण वा राति सुत्दा मुख सुक्खा भयो भने पनि सास गनाउने हुन्छ ।
हुन त सास गनाउने समस्याका कारणहरू थुप्रै छन् । तर, केही खानेकुराहरूको सेवनले गर्दा पनि सास गनाउने समस्या उत्पन्न हुनसक्छ ।
सास गनाउने समस्या बढाउने केही खाना यस्ता छन्ः
– प्याज र लसुनको सेवनले सासको दुर्गन्ध बढाउँन सक्छ । यसमा सल्फरको मात्रा उच्च हुने हुँदा प्याज वा लसुन खाएको केही समयपछि तुरुन्तै यसको प्रभाव देखिन्छ । सल्फर हाम्रो रगतमा अवशोषित हुन्छ र सास फेर्दा योसँगै बाहिर निस्कन्छ, जसकारण सास गनाउँछ ।
– चिजको सेवनले पनि सास गनाउने समस्या निम्तिन्छ । यसमा एमिनो एसिड हुन्छ, जसले मुखमा प्राकृतिक रूपमा हुने ब्याक्टेरियासँग मिलाएर सल्फर कम्पाउन्ड बनाउँछ । तिनीहरूको प्रतिक्रियाले हाइड्रोजन सल्फाइड पनि उत्पादन गर्छ, जसले नराम्रो गन्ध पनि उत्पादन गर्ने हुँदा चिजको सेवनले मानिसको सास गनाउँछ ।
– कफी र रक्सीजस्ता पेय पदार्थबाटले पनि सास गनाउने समस्या निम्त्याउन सक्ने हुँदा यस्ता पेयबाट टाढा रहनुपर्छ । यी दुवै कुराले मुखलाई सुक्खा बनाउँछ जसकारण दुर्गन्ध फैलाउने ब्याक्टेरिया त्यहाँ फैलिन थाल्छ । रक्सी हाम्रो रगतमा लामो समयसम्म रहन्छ, त्यसैले यसको प्रभाव पनि लामो समयसम्म रहन्छ ।
– चिनीले पनि सास गनाउने समस्यालाई बढाउने काम गर्छ । धेरै मात्रामा चिनीको सेवनले सासको दुर्गन्ध बढाउने गर्छ । यसले मुखमा क्यान्डिडा इस्टको स्तरलाई बढाउँछ । चिनीको मात्रा उच्च भएमा जिब्रोमा सेतो तह बन्ने हुँदा यसलाई सजिलै पहिचान गर्न सकिन्छ । जिब्रो सेतो देखिनु आफ्नो पर्सनल हाइजिन र खानपानमा ध्यान दिनु पर्छ भनेर देखाइएको एक संकेत हो ।
उल्लेखित खानाहरूको सेवन कम गर्ने, दिनको दुई पटक ब्रस गर्ने, माउथवासको प्रयोग गर्ने, हरेक पटक खाएपछि मुख कुल्ला गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ । जुनसुकै उपायहरू अपनाउँदा पनि सास गनाउन नहटेमा त्यो सामान्य अवस्था पक्कै पनि होइन ।
दाँत वा मुखमा समस्या भएमा, क्याभिटी वा स्वास्थ्यमा अन्य कुनै समस्या भएका पनि सास गनाउने हुँदा त्यस्तो अवस्थामा तुरुन्त चिकित्सकको सल्लाह लिनु आवश्यक हुन्छ । कम्तीमा पनि वर्षको एकचोटी सबैजनाले दन्त चिकित्सकसँग आफ्नो दाँतको जाँच गराउनु पर्छ ।