काठमाडौं– विश्व क्यान्सर (अर्बुद) विरुद्धको दिवस आज नेपालमा पनि विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । हरेक वर्ष फेब्रुअरी ४ मा विश्वभर यो दिवस मनाउने गरिन्छ ।
सन् २००० मा फ्रान्सको पेरिसमा आयोजित ‘नयाँ सहस्राब्दीका लागि क्यान्सरविरुद्ध विश्व शिखर सम्मेलन’बाट पारित ‘चार्टर अफ पेरिस अगेन्स्ट क्यान्सर’ पछि क्यान्सरविरुद्ध जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले यो दिवस मनाउन थालिएको हो ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्ल्यूएचओ)का अनुसार विश्वभर हरेक वर्ष करिब १० लाख मानिसको क्यान्सरका कारण मृत्यु हुने गरेको छ । धूमपान, सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन, जाँडरक्सी, अस्वस्थ जीवनशैली तथा प्रदूषण क्यान्सरका प्रमुख कारण मानिन्छन् ।
नेपालमा मात्रै हरेक वर्ष झन्डै २६ हजारदेखि ३० हजारसम्म नयाँ क्यान्सरका बिरामी थपिने गरेका छन् । चिकित्सकहरूका अनुसार समयमै क्यान्सरको पहिचान र उपचार गर्न सके यसबाट हुने जटिलता तथा मृत्युदर घटाउन सकिन्छ ।
नेपालमा बढी देखिने क्यान्सरमध्ये फोक्सो, स्तन, आमाशय, आन्द्रा र पाठेघरका क्यान्सर प्रमुख रहेका छन् । यसबाहेक मुख तथा शरीरका अन्य अंगहरूमा पनि क्यान्सर देखिने गरेको छ ।
चिकित्सकहरूले धूमपान र सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग नगर्न, स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन तथा नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्न आग्रह गर्दै आएका छन् । विश्व क्यान्सर दिवसका अवसरमा सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूले विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् ।
