काठमाडौं। चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को एघार महिनामा नेपालको वैदेशिक व्यापारमा निर्यातमा उल्लेख्य सुधार देखिए पनि आयातको उच्च दरका कारण व्यापार घाटा अझै बढेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले यही असार २९ गते सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार समीक्षा अवधिमा कुल वस्तु निर्यात ७१.२ प्रतिशतले वृद्धि हुँदै रु. २३७ अर्ब २७ करोड पुगेको छ।
राष्ट्र बैंकका अनुसार भारततर्फको निर्यात ७२.६ प्रतिशत र अन्य मुलुकतर्फको निर्यात २९.९ प्रतिशत बढेको छ। निर्यातमा विशेषगरी सोयाबिन तेल, पाम तेल, अलैंची, चियापत्ती, बाँसजन्य सामग्री लगायतका वस्तुको योगदान उल्लेखनीय रहेको छ। यद्यपि जिंक सिट, पार्टिकल बोर्ड, चिया, उनी गलैँचा तथा हस्तकलाका सामग्रीको निर्यातमा भने कमी आएको छ।
यता, सोही अवधिमा वस्तु आयात १५.२ प्रतिशतले बढेर रु. १,९५४ अर्ब १० करोड पुगेको छ। भारतबाट आयात ११.६ प्रतिशत, चीनबाट २१.५ प्रतिशत र अन्य मुलुकबाट १८.९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। आयातमा पेट्रोलियम पदार्थ, मेसिनरी, विद्युतीय उपकरण, सवारीसाधन तथा औद्योगिक कच्चा पदार्थको हिस्सा उल्लेख्य रहेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
निर्यातमा सुधार भए पनि आयात उच्च रहँदा व्यापार घाटा १५.९ प्रतिशतले बढेर रु. १,७१६ अर्ब ८३ करोड पुगेको छ। समीक्षा अवधिमा निर्यात–आयात अनुपात १२.१ प्रतिशत पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको ८.१ प्रतिशतभन्दा सुधारिएको हो।
अर्थविद्हरूले निर्यातमा देखिएको वृद्धि सकारात्मक संकेत भए पनि व्यापार घाटा कम गर्न स्वदेशी उत्पादन वृद्धि, आयात प्रतिस्थापन तथा निर्यातयोग्य वस्तुको उत्पादन विस्तारमा सरकारले थप प्रभावकारी नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
