बुढीगंगा । स्थानीयस्तरमै रहेका सिर्जनशील प्रतिभा, अनुसन्धान र आविष्कारलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले बुढीगंगा गाउँपालिकाले ‘नवप्रवर्तन प्रदर्शन तथा प्रतियोगिता आयोजना गरेको छ । गाउँपालिकाले विकास बजेटको एक प्रतिशत रकम नवप्रवर्तन, अनुसन्धान र आविष्कारका क्षेत्रमा लगानी गर्दै आयोजना गरेको प्रतियोगिताले स्थानीय नवप्रवर्द्धकहरूलाई आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गरेको छ ।
गाउँपालिकाका अनुसार प्रतियोगिताको मुख्य उद्देश्य स्थानीय युवा, विद्यार्थी, शिक्षक तथा बौद्धिक वर्गलाई आविष्कार र अनुसन्धानमा प्रेरित गर्नु, स्थानीय समस्याको स्थानीय समाधान खोज्ने संस्कार विकास गर्नु, प्रतिभाको पहिचान गरी प्रोत्साहन गर्नु तथा आगामी दिनमा बुढीगंगा आविष्कार केन्द्र स्थापना गर्ने आधार तयार गर्नु रहेको छ । यही लक्ष्यका साथ प्रतियोगितालाई आगामी वर्षहरूमा पनि निरन्तरता दिने गाउँपालिकाले जनाएको छ ।
प्रतियोगितामा गाउँपालिकाभित्रका सामुदायिक विद्यालयसहित विभिन्न शैक्षिक संस्था र स्वतन्त्र नवप्रवर्द्धकहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। कुल २८ वटा आवेदन परेकामध्ये विषयविज्ञको मूल्यांकनका आधारमा १८ वटा नवप्रवर्तनात्मक परियोजना अन्तिम प्रतिस्पर्धाका लागि छनोट गरिएको थियो । प्रतियोगिताअघि सहभागीहरूलाई एकदिने अभिमुखीकरणसमेत प्रदान गरिएको थियो, जसले आफ्नो अवधारणा प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्न सहयोग पुगेको आयोजकले जनाएको छ ।
अन्तिम प्रतिस्पर्धामा प्रत्येक टोलीलाई आफ्नो नवप्रवर्तन प्रस्तुत गर्न १५ मिनेट समय प्रदान गरिएको थियो । विषयविज्ञहरूको मूल्यांकनपछि प्रवीणकुमार खाँ प्रथम घोषित भए । उनले वातावरणमैत्री सालको पातबाट दुना-टपरी बनाउने मेसिन विकास गरेका थिए । उक्त मेसिनबाट ८ देखि १० सेकेन्डभित्र एउटा टपरी उत्पादन गर्न सकिने, आवश्यकताअनुसार विभिन्न आकारका डाइ प्रयोग गर्न सकिने तथा सुरुमा १०-१५ हजार रुपैयाँ लागत लाग्ने मेसिन अहिले ५-६ हजार रुपैयाँमै निर्माण गर्न सकिने जानकारी उनले दिए ।
कटिङ र जोड्ने प्रणाली थप गर्ने काम अझै बाँकी रहेको उनले बताए । उनका अनुसार यसबाट उत्पादन हुने टपरी दही, पानीपुरीलगायत खाद्य सामग्रीका लागि स्वास्थ्य र वातावरण दुवै दृष्टिले उपयुक्त हुन्छ ।
दोस्रो स्थान आर्यन बजगाईंले विकास गरेको कृषि यन्त्रले प्राप्त गर्यो । खेतीपातीलाई आधुनिक र श्रममैत्री बनाउने उद्देश्यले तयार गरिएको उक्त यन्त्रलाई निर्णायकहरूले उपयोगी नवप्रवर्तनका रूपमा मूल्यांकन गरेका थिए।
त्यसैगरी तेस्रो स्थान मनमोहन प्राविधिक विश्वविद्यालयका मोहन घिमिरे र मनिष प्याकुरेलको टोलीले हासिल गर्यो।
प्रतियोगितामा प्रथम, द्वितीय र तृतीय हुने टोलीलाई क्रमशः ५० हजार, ३० हजार र २० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार प्रदान गरिने व्यवस्था गरिएको थियो । साथै अन्तिम चरणमा छनोट भएका १८ जना सबै नवप्रवर्द्धकलाई नगदसहित सम्मान तथा पुरस्कृत गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।
कार्यक्रममा अर्को आकर्षक प्रस्तुतिका रूपमा सूचना प्रविधिमा आधारित प्रशासनिक जवाफदेहिता तथा गुनासो व्यवस्थापन प्रणाली पनि प्रस्तुत गरिएको थियो । करिब ५० हजार रुपैयाँको लागतमा सञ्चालन गर्न सकिने उक्त प्रणालीमार्फत नागरिकले पालिकामा अनलाइनबाट गुनासो दर्ता गर्न, आफ्नो कामको प्रगति हेर्न तथा सेवा प्रवाहलाई थप पारदर्शी बनाउन सकिने जानकारी दिइयो ।
यस्तै विराटनगर इन्टरनेशनल कलेजका गणेश दाहालले खेतीयोग्य जमिन निरन्तर घट्दै गएको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै आधुनिक प्रविधिको प्रयोगमार्फत कृषि उत्पादन वृद्धि गर्ने नवप्रवर्तनात्मक अवधारणा प्रस्तुत गरेका थिए ।
कार्यक्रम वडा नं. १ का वडा अध्यक्ष सोमराज काफ्लेको सभापतित्वमा भएको थियो । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रयास भट्टराईले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्दै नवप्रवर्तनलाई स्थानीय विकाससँग जोड्न आवश्यक रहेको बताए। कार्यक्रममा शिक्षा शाखा प्रमुख मनिषा थापा, लक्ष्मी न्यौपाने, पदमबहादुर ठाकुरलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि गाउँपालिका अध्यक्ष जितनारायण मगरले बौद्धिक सम्पदा, अनुसन्धान र सिर्जनशीलतालाई स्थानीय विकासको आधार बनाउने लक्ष्यसहित विकास बजेटको एक प्रतिशत रकम नवप्रवर्तन क्षेत्रमा लगानी गरिएको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा बुढीगंगा आविष्कार केन्द्र स्थापना गरी यस्ता कार्यक्रमलाई अझ व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
गाउँपालिकाले यस्ता प्रतियोगिताले विद्यार्थी, शिक्षक, युवा अनुसन्धानकर्ता तथा आविष्कारकहरूमा सिर्जनशील सोचको विकास, अनुसन्धान संस्कृतिको प्रवर्द्धन र स्थानीय समस्याको स्थानीय समाधान खोज्ने अभ्यासलाई थप सुदृढ बनाउने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।
