टीकाराम यात्रीजी तपाईंका थुप्रै पडकाष्ट हेरेकी छु। म जस्तै थुप्रै दर्शक छन्, तपाईंका । तपाईंको सम्पति भनेको दर्शकले दिएको सम्मान पनि हो । तर तपाईंको एउटा कार्यक्रममा एकजना नुवाकोटे बाजेलाई ल्याउनु भएको छ ।
बाजेले भन्नु भएको छ, “पढेको एम ए पढेको पिएचडि गरेको डाक्टरले नपढेका स्वास्नीसँग निर्वाह गर्छ के । तर श्रीमती पढेर जागिर खाएकी छन् भनेँ लोग्ने चेन्ज कतिखेर गर्ने भनेर सोचेर हिँड्छिन् । स्टेण्डर मिल्दैन । मेरो भाइ भतिजो पर्ने एउटाले एस एलसी पास गरेकी श्रीमतीले नर्सिङ पढ्छु भनेर आफूले दुखसुख गरेर नर्सिङ पढाएको नर्सिङ पढिसकेपछि डाक्टरसँग बिहे गरिन् । किन भनेँ स्टेण्डर मिल्दो रैन छ । त्यसैले छोरी मान्छेहरुमा एकजना छोरी मान्छेले हाकिम भएर खाएका हाकिमका श्रीमान्हरुले राम्रो लुगा लगाइदिएर तिमी मेरो श्रीमान बन भनेर म चै मैले भेटेको छैन सर । त्यसैले सबभन्दा पहिले केटी मान्छेलाई श्रीमतीलाई रुप भएको केटो चाहिन्छ । त्यसपछि त्यसलाई स्वाउँदो योग्यता भएको हुनु परो । बाउबाजेको भए पनि धन हुनुपर्यो । अहिले त अझ कार हुनुपर्यो । कार पनि अलि माथिको हुनुपर्यो ।(यहिबीचमा तपाईंको मुस्कान) के भनेको छ भनेँ स्त्रीमान्छेले छोरीमान्छे जतिले पहिला उमेरमा श्रीमान चाहान्छन् । जब श्रीमान भेटिन्छ त्यसपछि गहना खोज्छिन् । अब अहिले आठदश तोला गहना नभइ श्रीमती ल्याउन नपाउने भयाे । दुइ लाख तोला गहना पुगिसकेको छ कसले किन्छ ।” ति बाजेले भिडियो क्लिपमा बोलेको कुरा जस्ताको तस्तै लेखेकी हुँ ।
के नेपाली समाजका स्वास्नीमान्छे यिनै बाजेले भनेका जस्ता मात्रै छन् ?
बाजेसँग मेरो गुनासो र प्रश्न दुबै छैन । तपाईंसँग बिशेष प्रश्न छ- यस्ता सोच भएका मान्छेलाई किन ल्याउनु भएको ? तपाईंको चर्चित कार्यक्रममा यस्तो बोल्ने मान्छेलाई ल्याएर महिलाको हुर्मत लिन तपाईंलाई केले अभिप्रेरित गरेको हो ?
नपढेकी/कम पढेकी केटी र पढेको/जागिरे केटाबीच बिहे सम्भब हुने थुप्रै कारण छन् ।
पढेकी/जागिरे स्वास्नी र नपढेको/कमपढेको/बेरोजगार/कम कमाउने केटाको बीचमा खटपट आउने झनै धेर सम्भावना छन् ।
स्वास्नीले लोग्नेका नाउँमा सिन्दुरपोते लगाउँछन् । ब्रत बस्छन् । लोग्नेका घरमा गएर उसका बाउआमा लगायतका सबैको सेवा गर्छन् । पकाउने, भाँडा मोल्ने, सरसफाइ गर्ने, लुगा धुने, पाहुना सत्कार गर्ने लगायतका सारा काम गर्छन् । आफूले जन्माएका सन्तानको परिचय थर गोत्र लोग्नेको हुँदा चुपचाप हुन्छन । धर्म, कुल, वंश लोग्नेको हुँदा चुपचाप स्वीकार्छन् । लोग्नेले खटाएर दिएको खान्छन् र मान्छन् । लोग्नेका गोडाको धरी पानी खान्छन् ।
पढेकी स्वास्नी बिहे गर्ने लोग्नेले यी काम गर्नसक्छन् ? गर्न तयार हो ?
धेर पढेकी/ जागिरे केटी र नपढेको/बेरोजगार केटाबीच बिहे भयो भनेँ स्वास्नीले खटाएर दिएको पैसामा खुसी हुन्छ ? स्वास्नीका लुगा धुने, भातभान्सा थाम्ने, स्वास्नीका बाउआमाको(सासू/ससुराको स्याहार, पेलाइ) खप्न तयार हुन्छन्?
आफूभन्दा धेर कमाउने स्वास्नी भए मात्र पनि लोग्नेमान्छे जल्छन् ।
आइमाइले लगाएका गहना र सृङ्गार कसका लागि हो ? गहना नलाएकी स्वास्नीमान्छेका हातबाट पानी नखाने पनि यिनीहरू नै होइनन् ? अनि गहना लाए भनेर कुरा काट्ने पनि यिनै किन ? यो समाजका स्वास्नीमान्छे यौनमा त्यति लिप्त र छाडा हुँदैनन जति पुरूष हुन्छन् । यी बाजेले लगाएको यस्तो विकृत आरोप किन सार्वजनिक गर्नु भएको ? दुई बिहे गर्ने र बिहे इतरको सम्बन्ध राख्ने को बढी छन् ? वरिपरि हेरेर मनमनै आँकलन गर्नुस् ।
के स्वास्नीमान्छेले पढ्नु नहुने हो ? कि लोग्नेमान्छेको सेवक मात्र हुनुपर्ने हो ? पढेकी स्वास्नी स्वीकार्छु भन्ने चेत जरूरी छ छैन ? एकजना महिला अर्कोसँग गएको बिषयलाई सामान्यीकरण गरेर सबै महिलामाथिको आरोपबारे के भन्नू हुन्छ ? त्यसो भए स्वास्नीमाथि भएका अत्याचार, बलात्कारी र स्वास्नी मार्नेका उदाहरण दिएर हामीले सामान्यिकरण गर्यौ भने घरबार के हुन्छन् ?
समाजले गरेका अपराधका बिरूद्धमा बोल्नुको साटो चर्चित मिडियामार्फत सभ्य भाषा प्रयोग गरेर स्वास्नीमान्छेमाथि अपराध गर्न पाउनुपर्छ भन्ने कुटिल भाष्यलाई किन जोडबल गर्नु भएको ?
