अशक्त बालकमाथि आफ्नै बुवाबाट अमानवीय व्यवहार, दोषीमाथि कारबाहीको माग

विराटनगर । विराटनगरमा गम्भीर बहुअपाङ्गता भएका एक बालकमाथि आफ्नै बुवाले पटक–पटक कुटपिट, यातना र ज्यान मार्ने प्रयास गरेको घटनाले मानव अधिकार तथा बालअधिकारको गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

सामुदायिक मनोसामाजिक कार्यकर्ता राजमणी यादवका अनुसार २०८२ वैशाख ६ गते विराटनगर महानगरपालिका क्षेत्रका उमेश राम र उनका छोरा नितेश (निकेश) रामलाई अत्यन्त दयनीय अवस्थामा फेला पारिएको थियो। उमेश रामको खुट्टामा गम्भीर चोट लागेर कुहिएको अवस्था रहेकाले महानगरपालिकाको सहयोगमा कोशी अस्पतालमा उपचारको व्यवस्था गरिएको थियो। त्यस्तै श्रवणदृष्टिविहीन तथा शारीरिक रूपमा अशक्त रहेका बालक नितेश रामलाई कुपोषणको समस्या देखिएपछि कोशी अस्पतालको ओसीएमसी (OCMC) मार्फत उपचार तथा पोषण व्यवस्थापन गरिएको थियो।

तर उपचारको क्रममा करिब १७ दिनपछि बालकका बुवाले अस्पतालबाट जबरजस्ती घर लगेको र त्यसअघि नै “मेरो छोरा अपाङ्ग छ, म घाँटी थिचेर मारिदिन्छु” भन्ने अभिव्यक्ति दिएको राजमणी यादवले बताएका छन्। त्यसयता उनले निरन्तर परामर्श र फलोअप गरे पनि अवस्था सुधार हुन सकेन।

स्थानीयवासीका अनुसार बालकमाथि लामो समयदेखि अमानवीय व्यवहार हुँदै आएको थियो। बालकलाई कुटपिट गर्ने, शरीरका विभिन्न भागमा टोक्ने, उचालेर भुइँमा पछार्ने, घामपानीमा खुला आकाशमुनि सुताउने, पुलमुनि लगेर छाड्ने, राति एक्लै छोडेर हिँड्ने, खाना नदिने तथा हातसमेत भाँचिदिने जस्ता क्रियाकलाप भएको आरोप छ।

‘क’ वर्गको अपाङ्गता भएका बालक नितेश राम कान नसुन्ने, बोल्न नसक्ने, दृष्टिविहीन तथा शारीरिक रूपमा पनि अशक्त रहेको बताइएको छ। यति गम्भीर अवस्थाका बालकमाथि आफ्नै अभिभावकबाट भएको भनिएको व्यवहारप्रति स्थानीयवासी, मानवअधिकारकर्मी तथा अपाङ्गता अधिकारकर्मीहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

घटनाको जानकारी पाएपछि सामुदायिक मनोसामाजिक कार्यकर्ता राजमणी यादव घटनास्थल पुगेका थिए। त्यसपछि नेपाल अपाङ्ग महासङ्घ तथा इलाका प्रहरी कार्यालयको समन्वयमा बालकको उद्धार गरी कोशी अस्पतालको ओसीएमसीमार्फत उपचारका लागि भर्ना गरिएको थियो।

राजमणी यादवको पहलमा २०८३ जेठ २३ गते बालकका बुवाविरुद्ध इलाका प्रहरी कार्यालयमा जाहेरी दर्ता गरिएको छ। उपचारपछि २०८३ जेठ २६ गते नेपाल अपाङ्ग महासङ्घको सहयोगमा बालकलाई मानव सेवा आश्रममा सुरक्षित रूपमा राखिएको छ।

यस घटनाको अर्को दुःखद पक्ष भनेको बालकको अहिलेसम्म जन्मदर्तासमेत नभएको अवस्था हो। जन्मदर्ता गराउने प्रयासस्वरूप राजमणी यादवले वडा कार्यालय तथा विराटनगर महानगरपालिकामा निरन्तर पहल गरिरहेका छन्।

मानवअधिकारकर्मीहरूले दोषीलाई कानुनबमोजिम कडा कारबाही गर्न तथा पीडित बालकलाई न्याय, संरक्षण, स्वास्थ्य सेवा र पहिचान सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। साथै स्थानीय सरकार, बालअधिकार आयोग, राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग तथा सरोकारवाला निकायहरूले यस घटनामा संवेदनशील भएर तत्काल आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने माग गरिएको छ।