विराटनगर । अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति जिमी कार्टरको आइतबार दिउँसो १०० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ ।
देशको ३९औँ राष्ट्रपति बनेका उनी सबैभन्दा लामो समय जिउने राष्ट्रपतिहरूमध्ये हुन् ।
सन् १९७७ मा डेमोक्र्याटिक दलका तर्फबाट चुनाव जित्दै राष्ट्रपति बनेका उनी एक कार्यकाल मात्र ह्वाइटहाउसमा रहन सकेका थिए ।
सन् १९८० को चुनावमा भने रिपब्लिकन दलका रोनल्ड रेगनसँग उनी सहजै पराजित भए ।
उनका उपलब्धिमध्येमा ’क्याम्प डेभिड’ सम्झौतालाई एउटा मुख्य मानिन्छ, जसका कारण पहिलोपटक इजिप्टले इजरेललाई मान्यता दिएको थियो ।
तर, उनको राष्ट्रपतिकाल तेहरानमा अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूलाई १२ महिनासम्म बन्धक बनाएर भएको ’इरान होस्टेज क्राइसिस’का साथै त्यस बेला देशभित्रै संकटग्रस्त बनेको अर्थतन्त्रको छायामा पर्ने गर्छ ।
अमेरिकी राज्य जोर्जामा बदाम कृषक परिवारका उनी राष्ट्रपति बन्नुअघि त्यहाँका गभर्नर थिए । उनलाई सन् २००२ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो ।
पदबाट हटेपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा राजनेताको पहिचान बनाएका उनी मानवाधिकार र सामाजिक न्यायका अभियन्ता थिए ।
उनको संस्था कार्टर सेन्टरले नेपालमा पनि केही गतिविधि सञ्चालन गरेको थियो ।
सन् २००७ मा नेपालमा शान्ति प्रक्रिया जारी रहँदा उनी काठमाडौं आएर विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूसँग भेटवार्ता गरेका थिए ।
त्यसपछि सन् २००८ र २०१३ मा भएका संविधानसभाका दुवै निर्वाचनको पर्यवेक्षणका लागि पनि उनी नेपाल आएका थिए ।
सन् २०१५ मा शारिरिक रूपमा अस्वस्थ भए पनि अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति जिम्मी कार्टरले नेपाल आउने मनसाय ब्यक्त गरेका थिए ।
चिकित्सकहरूले उनको मस्तिष्क र कलेजोमा देखिएको क्यान्सर उपचार गरिरहँदा झण्डै ८ हजार माइलको यात्रा तय गरेर नेपाल आउने उनले योजना सुनाए ।
नेपालमा उक्त समयमा ह्याबिट्याट फर ह्युम्यानिटीले चितवनमा घरहरु बनाउने कार्यक्रम थियो ।
उनी त्यसलाई एक अवसर मानेर नेपाल भ्रमण गर्न चाहन्थे तर त्यो समयमा नेपालमा संविधान जारी भएको थियो र भारतको नाकाबन्दी थियो ।
यस्तोमा उनको चाहनाबीच नेपालको संकटलाई मध्यनजर गर्दै उनको भ्रमण रद्द गरियो ।
उनले पछिल्लो पटक आउन खोजेको यो यात्राले पनि उनी नेपालप्रति कति लगाव राख्थे भन्ने बुझिन्छ ।
