यसकारण सिरियामा भयो असदको पतन

शब्द एक्स्प्रेस संवाददाता
सोमबार २४ मङ्सिर, २०८१
२ वर्षअघि

एजेन्सी । सिरियाली विद्रोहीहरूले राष्ट्रपति बशर अल–असदलाई अपदस्थ गरेका छन् ।

दुई हप्ताभन्दा कम समयमा प्रमुख शहरहरू सरकारको हातबाट फुत्किएको छ ।

Advertisement

आइतबार विद्रोहीहरूले राजधानी दमास्कस कब्जा गरेका छन् ।

सेन्चुरी इन्टरनेसनल थिंक ट्यांकका फेलो एरोन लुन्डले यस हप्ता विद्रोहीहरूको सफलताको ‘मुख्य कारक’ ‘शासनको कमजोरी र असदलाई अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग घट्नु’ भएको बताए ।

“इस्लामिक विद्रोही नेता अबु मोहम्मद अल–जोलानीको संस्थाहरू निर्माण गर्ने र विद्रोहको धेरै भाग आफ्नै नियन्त्रणमा केन्द्रित गर्ने काम पनि कथाको ठुलो हिस्सा हो”, उनले भने ।

सिरियाको गृहयुद्ध सन् २०११ मा सरकार विरोधी प्रदर्शनमाथि गरिएको दमनबाट सुरु भएको थियो । विद्रोहीहरूले आफ्नो ठूलो आक्रमण सुरु नगरेसम्म मोर्चा विगत चार वर्षदेखि धेरै हदसम्म अपरिवर्तित रहेको थियो ।

असदको अचानक पतनका केही कारण छन्:

खोक्रो सेना
पाँच लाखभन्दा बढी मानिस मारेको र देशको अर्थव्यवस्था, पूर्वाधार र उद्योगलाई विनाश गरेको युद्धमा असदको सेना खोक्रो भएको थियो ।

युद्धको प्रारम्भिक वर्षहरूमा विज्ञहरूका अनुसार हताहत, दलबदल र अवैध रूपमा सेनामा भर्ती हुनबाट जोगिने संयोजनले सेनाले आफ्नो तीन लाख शक्तिशाली बलको लगभग आधा गुमाएको थियो ।

बेलायतस्थित सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राइट्स वार मोनिटरका अनुसार नोभेम्बर २७ मा विद्रोहीहरूले आक्रमण गरेपछि सेनाले केही क्षेत्रमा कमजोर प्रतिरोध गरेको थियो ।

अब्जर्भेटरीले पटक–पटक देशभरका स्थानहरूबाट सैनिकहरू पलायन गरेको रिपोर्ट गरेको छ ।

फ्रान्सेली अन्तर्राष्ट्रिय र रणनीतिक मामिला संस्थानका डेभिड रिगोलेट–रोजले भने, “सन् २०११ देखि सिरियाको सेनाले जनशक्ति, उपकरण र मनोबलमा क्षय भोग्नुपरेको छ ।”

कम पारिश्रमिक पाउने सैनिकहरूले बाँच्नका लागि स्रोतहरू लुटेका र धेरै युवाहरूले अनिवार्य भर्नाबाट बच्ने गरेको उहाँले बताए ।

असदले बुधबार करियर सैनिकहरूको तलबमा ५० प्रतिशत वृद्धि गर्ने आदेश दिए तर सिरियाको अर्थतन्त्र बिग्रिएको छ र सैनिकहरूको तलब लगभग बेकार छ ।

दमास्कस विद्रोहीको कब्जामा आएपछि सेनाले आधिकारिक रूपमा कुनै टिप्पणी गरेको छैन ।

मित्रहरूद्वारा परित्यक्त
असद प्रमुख सहयोगी रुस र इरानको सैन्य, राजनीतिक र कूटनीतिक समर्थनमा धेरै भर पर्दै आएका छन् ।

तिनीहरूको सहयोगमा उहाँले सन् २०११ मा सरकार विरोधी प्रदर्शनहरूको दमनसँगै सुरु भएको द्वन्द्वपछि गुमेका क्षेत्रहरू फिर्ता लिनुभएको थियो र रूसको सन् २०१५ को हवाई हस्तक्षेपले युद्धको दिशा असदको पक्षमा परिवर्तन गरेको थियो ।

तर गएको महिनाको विद्रोही आक्रमणले रूस युक्रेनमा युद्धमा अलमल्ल भएको बेला भयो र यस पटक रूसका हवाई आक्रमणहरूले इस्लामिक नेतृत्वका विद्रोहीहरूलाई अलेप्पो, हामा, होम्स र अन्त्यमा दमास्कसलगायत ठूला सहरसहित व्यापक क्षेत्र कब्जा गर्नबाट रोक्न सकेनन् ।

असदको अर्को प्रमुख सहयोगी इरानले लामो समयदेखि सिरियाको सशस्त्र सेनालाई सैन्य सल्लाहकारहरू प्रदान गर्दै आएको छ र भूमिमा सरकार समर्थक सशस्त्र समूहहरूलाई समर्थन गर्दै आएको छ ।

तर गाजा युद्ध सुरु भएपछि र छिमेकी लेबनानमा इजरायल र इरान समर्थित हिजबुल्लाहबिच शत्रुता सुरु भएपछि इरान र यसका सहयोगी समूहहरूले इजरायलसँगको लडाइँमा असफलता भोगेका छन् ।

“अन्ततः असद सरकारको जीवित रहने क्षमता इरान र रुसले असदलाई यस क्षेत्रमा आफ्नो रणनीतिका लागि कति उपयोगी ठान्छन् भन्ने कुरामा निर्भर गर्दछ”, विद्रोहीहरूले दमास्कस कब्जा गर्नुअघि न्यू लाइन्स इन्स्टिच्युटका विश्लेषक निक हेरासले भनेका थिए, “यदि ती मध्ये कुनै एक वा दुवै सहयोगीले असदबिना आफ्नो स्वार्थलाई अगाडि बढाउन सक्ने निर्णय गरे भने उहाँको सत्तामा बस्ने दिनहरू गणना गरिएका छन् ।”

कमजोर हिजबुल्लाह

लेबनानी लडाकू समूह हिजबुल्लाहले सन् २०१३ देखि दमास्कसलाई खुला समर्थन गर्दै हजारौँ लडाकूलाई सीमापार सेना बलियो बनाउन पठाएको छ ।

तर विद्रोहीहरूले गत महिना लेबनानमा एक वर्षभन्दा बढी शत्रुतापछि इजरायल र हिजबुल्लाहबिच युद्धविराम लागू भएको दिन नै आक्रमण सुरु गरेका थिए ।

हिजबुल्लाहले छिमेकी देशमा आफ्नो उपस्थिति कमजोर पार्दै इजरायलसँग भिडन्त गर्न आफ्ना धेरै लडाकूलाई सिरियाबाट दक्षिण लेबनानमा सारेको थियो ।

हिजबुल्लाहको नजिकको एक स्रोतले एएफपीलाई कुनै सटीक तथ्याङ्क प्रदान नगरी इजरायलसँगको द्वन्द्वमा समूहका सयौँ लडाकु मारिएको बताएको थियो ।

यो लडाइँले हिजबुल्लाहको नेतृत्वलाई पनि ध्वस्त बनायो । समूहका लामो समयका प्रमुख हसन नसरल्लाह, उहाँका अनुमानित उत्तराधिकारी र धेरै वरिष्ठ कमान्डर इजरायली हवाई आक्रमणमा मारिएका छन् ।

आइतबार हिजबुल्लाहको नजिकको अर्को स्रोतले उक्त समूहले राजधानीको बाहिरी इलाका र सीमा नजिकैको होम्स क्षेत्रबाट आफ्नो सेना फिर्ता लिइरहेको बताएको छ ।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले असदको पतन ‘असदका मुख्य समर्थकहरू इरान र हिजबुल्लाहमाथि हामीले प्रहार गरेको प्रत्यक्ष परिणाम’ भएको बताए ।

प्रकाशित समय: बिहिबार २० कार्तिक, २०८३, १४:१०:४७

सम्बन्धित खबर

विद्युतीय व्यावसायिक विमान निर्माणमा चीनको ठूलो सफलता, पहिलो स्वदेशी विमानको सफल परीक्षण

सोमबार १ मङ्सिर, २०८३
६ दिनअघि

रोनाल्डोबिनाको पहिलो खेलमै पोर्चुगल डेनमार्कसँग ४–१ ले पराजित

आईतबार ३० कार्तिक, २०८३
७ दिनअघि

इजरायलमा सत्ता समीकरणको रस्साकस्सी, नेतान्याहूको एकता प्रस्ताव विपक्षीद्वारा अस्वीकार

आईतबार ३० कार्तिक, २०८३
७ दिनअघि

अबुधाबीमा रूस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि त्रिपक्षीय वार्ता हुँदै, ईयूको पनि चासो

मङ्गलबार २५ कार्तिक, २०८३
२ हप्ताअघि

एपेक सम्मेलनमा ट्रम्पको कूटनीतिक पहल, सी र पुटिनसँग भेटवार्ताको तयारी

सोमबार २४ कार्तिक, २०८३
२ हप्ताअघि

चिनियाँ जासुससँग सम्बन्धको आरोपपछि एनभिडिया प्रमुखमाथि छानबिन, ट्रम्पले गरे बचाउ

सोमबार २४ कार्तिक, २०८३
२ हप्ताअघि
ओलीको आरोप : जेनजी आन्दोलनपछि संविधानविपरीत संसद् विघटन गरियो
शनिवार ६ मङ्सिर, २०८३
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणबाट हवाई मार्गको गाँठो फुक्ने निजी क्षेत्रको अपेक्षा प्रधानमन्त्री
शनिवार ६ मङ्सिर, २०८३
दलको पक्षमा लागेर नेताको चाकडी गर्ने कर्मचारीलाई कारबाही गर्ने गृहमन्त्रीको चेतावनी
शनिवार ६ मङ्सिर, २०८३
त्रिविमा विकेन्द्रीकरण विस्तारको तयारी, १२ क्याम्पस अझै प्रक्रियाबाहिर
शनिवार ६ मङ्सिर, २०८३
विराटनगरको उखुबारीमा अन्दाजी २५ वर्षीय युवकको शव फेला, हत्या भएको आशंका
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
निर्वाचन आचारसंहिताले सरकारको काम रोक्न नहुने भन्दै गगन थापाले उठाए प्रश्न
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
उपचारमुखीभन्दा रोग रोकथाममा केन्द्रित स्वास्थ्य प्रणाली आवश्यक : मन्त्री मेहता
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
एनपीएल फाइनलको टिकट बिक्रीमै अन्योल, खुल्नुअघि नै देखियो ‘सोल्ड आउट’
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणदेखि जग्गा नापजाँचसम्म, मन्त्रिपरिषद्का सात निर्णय सार्वजनिक
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
यार्सागुम्बाको लोभ र अस्तित्वको संघर्षमा आधारित ‘हिमालयन गोल्ड’ को प्रिमियर
शुक्रबार ५ मङ्सिर, २०८३
अस्पताल बसेरै बित्यो डाक्टरको कारागारको समय !
शुक्रबार ५ माघ, २०८०
विराटनगरमा हनी ट्रयापको बिगबिगी : एक जनाबाटै ठगिए २५ बढी पुरुष
आईतबार ४ चैत, २०८०
‘बुढेशकाल’ मा जन्मिएका जुम्ल्याहा सन्तान अस्ताए, आफू पनि ६ घण्टा मार्वल स्टोनले थिचिए
शुक्रबार ११ फाल्गुण, २०८०
सुन्दरहरैंचाबाट पाँच लाख रुपैयाँसहित समातिइन् लागुऔषध कारोबारी सुनिता राई
बिहिबार १ चैत, २०८०
रोकिराखेको सिटी सफारीमा ठोक्किँदा मोटरसाइकल चालकको मृत्यु, पक्राउ परे सिटी चालक
बुधबार २८ चैत, २०८०
विराटनगरको पोखरिया मावि एसइई नतिजामा देशभरकै सर्वोत्कृष्ट
मङ्गलबार १५ जेठ, २०८१
कानेपोखरी : अनुमतिबिना ढोका खोलेको भन्दै अध्यक्षले गरिन् कार्यालय सहयोगीलाई निलम्बन
बुधबार १७ माघ, २०८०
मोटरसाइकल दुर्घटनामा कर्मचारीको मृत्यु, विराटनगरमा बिहीबार बिदा
बुधबार २४ माघ, २०८०
स्वास्थ्य मन्त्रालयले माग्यो करारमा कर्मचारी
बुधबार २४ माघ, २०८०
चार सय करोडको लगानीमा विराट क्यान्सर इन्स्टिच्युट सञ्चालनमा
आईतबार २१ माघ, २०८०