काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका रवि लामिछानेले नेपाल–भारत सम्बन्धमा विश्वासको वातावरण निर्माणलाई सबैभन्दा महत्वपूर्ण आधार भएको बताएका छन्। उनले सीमा विवादजस्ता विषयलाई अनन्तकालसम्म लम्ब्याउन नहुने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
भारतीय सञ्चारमाध्यम हिन्दुस्तान टाइम्समा मंगलबार प्रकाशित लेखमा लामिछानेले उग्र राष्ट्रवादी भावनालाई चुनावी स्वार्थका लागि प्रयोग गर्ने पुरानो राजनीतिक प्रवृत्तिको आलोचना गरेका छन्। उनले ऐतिहासिक तथ्य, प्रमाण र आपसी समझदारीका आधारमा विवाद समाधान गर्नुपर्ने बताएका छन्।
‘हामी विगतका कटुताको भारी बोकेर हिँडिरहेका छैनौं। हाम्रो एकमात्र एजेन्डा नेपालको आर्थिक रूपान्तरण हो,’ उनले लेखमा उल्लेख गरेका छन्।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति लामिछानेले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई परम्परागत भूराजनीतिक विवादबाट निकालेर विकास र आर्थिक साझेदारीमा केन्द्रित गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।
लेखमा उनले नेपालमा भएको राजनीतिक परिवर्तनलाई ‘मतपेटिकामार्फत आएको शान्तिपूर्ण क्रान्ति’ को संज्ञा दिएका छन्। साथै, रास्वपाको उदयलाई नेपालको नयाँ राजनीतिक यथार्थका रूपमा प्रस्तुत गर्दै पुराना राजनीतिक दलहरूले सिर्जना गरेको अविश्वास र असन्तुष्टिको विकल्प भएको दाबी गरेका छन्।
लामिछानेले नेपाल र भारत दुई छिमेकी मुलुक मात्र नभई साझा सभ्यता र सांस्कृतिक सम्बन्धले जोडिएका साझेदार भएको उल्लेख गरेका छन्। उनले जनकपुर र अयोध्या, पशुपतिनाथ मन्दिर र केदारनाथ मन्दिर तथा लुम्बिनी र बोधगयाबीचको सम्बन्ध साझा सभ्यताको आधार भएको बताएका छन्।
उनले रेलदेखि भारतीय प्राविधिक शिक्षण संस्थान (आईआईटी) र अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स) जस्ता संस्थासम्मको सहकार्यका प्रस्ताव अघि सारेका छन्। १५० किलोमिटर लामो प्रस्तावित रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्ग निर्माण भए नेपाल–भारत व्यापार, पर्यटन र सम्पर्कमा क्रान्तिकारी परिवर्तन आउने उनको भनाइ छ।
साथै, पोखरा र लुम्बिनीबाट दिल्ली, मुम्बई र बेंगलुरुसम्म सिधा हवाई उडान सञ्चालन गर्नुपर्ने धारणा पनि उनले व्यक्त गरेका छन्।
लेखमा उनले भारतका प्रतिष्ठित शैक्षिक तथा स्वास्थ्य संस्थान भारतीय प्राविधिक शिक्षण संस्थान (आईआईटी) र अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स) जस्ता संस्थाहरू नेपालमा स्थापना गर्न सहकार्य गर्न आह्वान गरेका छन्।
त्यस्तै, काठमाडौं–बेंगलुरु डिजिटल करिडोर, प्रविधि प्रयोगशाला, नवप्रवर्तन तथा उद्यम प्रवर्द्धन केन्द्र, वित्तीय प्रविधि र डिजिटल भुक्तानी प्रणालीमा सहकार्य विस्तार गर्न भारतलाई आग्रह गरेका छन्।
नेपालको जलविद्युत् सम्भावना भारतको औद्योगिक विकासका लागि स्वच्छ ऊर्जाको स्रोत बन्न सक्ने उल्लेख गर्दै उनले एकीकृत ऊर्जा बजार निर्माणमा जोड दिएका छन्। सीमामा रहेका प्रशासनिक अवरोध हटाएर आधुनिक डिजिटल एकीकृत जाँच चौकी निर्माण गर्नुपर्ने तथा जनकपुर, लुम्बिनी र बोधगयालाई जोड्ने धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्यटन सर्किट विकास गर्नुपर्ने प्रस्ताव पनि उनले राखेका छन्।
