अन्तरजातीय विवाह गरेका जीवन भट्टराई र लक्ष्मी परियार कलाकारिताको माध्यमबाट सामाजिक कुरीतिका रूपमा रहेको जातीय विभेदविरुद्ध आन्दोलनमा प्रभावकारी भूमिका खेलिरहेका छन् ।
जीवन र लक्षमीले २०७४ सालमा बिहे गरेका हुन् ।
जीवन र लक्ष्मीको भेट एन्टेना फाउन्डेसनले गरेको रेडियो नाटकका क्रममा भेट भयो ।
सुरुमा दिदी–भाइजस्तो सम्बन्धमा भेटिएका उनीहरूको सहकार्यले प्रेम, लिभिङ टुगेदर हुँदै विवाहसम्मको रूप लियो ।
प्रेम हुँदादेखि नै उनीहरूले आफ्नो प्रेमले सफलता पाउला भन्ने सोचेका थिएनन्, तर उनीहरूले २०७४ सालतिर आफ्नो प्रेमलाई विवाहमा रूपान्तरण गरे ।
उनीहरूलाई लाग्थ्यो, शिक्षित समाजले यी जातीय व्यवस्थाका व्यवहार त्याग्छ, जातलाई लिएर विभेद गर्दैन ।
तर अझैसम्म पनि जातलाई लिएर हुने हिंसा बढिरहेको देख्दा अनि आफैँले जातीय रूपमा पाएको असमान व्यवहारका कारण जीवन र लक्ष्मी आजित छन् ।
रेडियो नाटकका क्रममा भेटिएका जीवन र लक्ष्मीले सँगै मण्डला थिएटरमा नाटक सिके ।
नाटक पनि एकसाथ गरे ।
पछि प्रेम बसेपछि दुई वर्ष लिभिङ टुगेदरमा बसे ।
त्यसपछि जीवनले विवाह गर्ने निधो बनाएर लक्ष्मीको घरमा कुरा राखे ।
लक्ष्मीका बुबा पनि अन्तरजातीय विवाह गरेका परिआउने परिस्थितिबारे जानकार थिए ।
लक्ष्मीका बुबाले उनलाई भने, ‘पछि तपाईँविरुद्ध हुने विभेदपूर्ण व्यवहारबाट कसरी उम्कनु हुन्छ ?’
त्यस बेला आत्मविश्वासले भरिपूर्ण जवाफ दिएका जीवन बिहेकै कुरा गर्न आफ्नो घर पुगे ।
आफ्ना बुबालाई लक्ष्मीसँग बिहे गर्न लागेको भन्ने कुरा सुनाएपछि भने उनले नमिठो जवाफ पाए ।
जीवनका बुबाले सामाजिक बाध्यता र पारिवारिक मूल्यमान्यताका कारण अन्तरजातीय विवाह स्वीकार्न नसक्ने जनाए ।
तर जीवनले आफ्नो साहस अझ बलियो बनाएर लक्ष्मीसँग बिहे गरे ।
अहिले जीवनको परिवारले दुवैलाई बहिस्कार गरेको छ, बोलचाल छैन ।
अझै पनि लक्ष्मी र जीवन कलाकारिताबाट होस् वा आफ्नै भोगाइबाट होस् जातीय विभेदलाई जरैबाट हटाउन सङ्घर्ष गरिरहेका छन् ।
यो सङ्घर्षले चाँडै नै सफलता पाउनेमा ढुक्क छन्, उनीहरू ।
हो, अहिलेको समाज शिक्षित छ ।
तर पनि अन्तरजातीय विवाह गरेर जातीय विभेदविरुद्ध आन्दोलनमा सघाउ पुर्याउने अभियन्तालाई अझै उस्तै व्यवहार गरिन्छ, जस्तो व्यवहार अशिक्षित समाजमा हुन्थ्यो ।
आर्थिक सक्षमता, शैक्षिक स्थिति र चेतनाको कमीका कारण जातीय विभेद कायमै छ ।
समाज शिक्षित भए पनि जातीय व्यवस्थालाई बढवा दिँदै आएका व्यक्तिहरू समाजमा रहेका कारण यसविरुद्धको चेतना आउन समय लाग्छ ।
तर कति समय ?
यो प्रश्न समाजप्रति लक्षित गर्दै सबैले सोध्न जरुरी छ ।
