विराटनगर । तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद् बैठकले २०८० कात्तिक २७ गते सामाजिक सञ्जाल टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।
चिनियाँ भिडियो टिकटक सामाजिक सद्भाव बिगार्न उद्यत रहेको आक्षेपसहित त्यसबेला सरकारले टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।
त्यसबेला टिकटक बन्द गर्ने नेपाल एक्लो देश थिएन । अरू देशहरूले पनि धमाधम टिककटमाथि प्रतिबन्ध लगाउँदै थिए ।
भारत, अष्ट्रेलिया, बेल्जियम, क्यानडा, नर्वे, न्यूजिल्यान्ड, डेनमार्क लगायतका २७ वटा जति देशले पनि त्यतिबेला टिकटक बन्द गरेका थिए ।
ती देशहरूले डाटा सुरक्षाको कारण देखाउँदै टिकटकमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए ।
नेपालले पनि सामाजिक सद्भाव बिगार्ने, अश्लीलता प्रदर्शन गर्नेलगायत विविध कुराहरू औंल्याउँदै टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो ।
टिकटक बन्द भएपछि टिकटक प्रयोगकर्तासहित धेरैले सरकारको निर्णयको आलोचना र स्वागत दुवै गरे ।
अश्लीलता प्रदर्शन गरेर डलर कमाउनेहरू सरकारको निर्णयसँग सन्तुष्ट थिएनन् ।
कतिपयले सरकारको निर्णयप्रति सन्तुष्ट देखिँदा कतिपय संविधानले प्रदान गरेको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र सञ्चारको हकविपरीत भएको टिकाटिप्पणी गरेका थिए ।
नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्षसमेत रहेका प्रचण्ड प्रधानमन्त्री रहँदा करिब नौ महिनासम्म नेपालमा टिकटक बन्द भयो ।
त्यसबीचमा टिकटकबाट मनोरञ्जन लिने र टिकटकबाट ज्ञान हासिल गर्ने दुवैलाई बेफाइदा भयो ।
केही इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूको डाटा प्याकेज बिक्री हुन कम भयो भने कतिले लाइभमा बसेर डलर बढाउन पाएनन् ।
कतिले भने टिकटकबाट भएको आम्दानी झिक्नै नपाएको पनि गुनासो गरे ।
सरकारले सेवा प्रदायकहरूमार्फत लगाएको प्रतिबन्ध छल्न ‘भीपीएन’ को माध्यमबाट टिकटक प्रयोग गर्ने नेपाली प्रयोगकर्ताहरू उत्तिकै थिए ।
जसले गर्दा नेपालले खपत गर्ने ‘अन्तर्राष्ट्रिय ब्यान्डविथ’ बढ्न पुगेको र त्यसबाट नेपालीको मुद्रा बाहिरिइरहेको पनि थियो ।
नवप्रतिभाको आगमनलाई पनि असर पारेको कतिपयको दुखेसो थियो ।
नौ महिनापछि सरकारले टिकटकमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध केही सर्तहरू राखेर खोल्यो ।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा सरकार बनेपछि भने टिकटमाथि लागेको प्रतिबन्ध फुकुवा भयो ।
सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन निर्देशिकाको पालना र विभिन्न सर्त राखेर गत भदौ ६ गते टिकटकमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध खुला भएको थियो ।
सत्ता परिवर्तन भएसँगै टिकटकमाथि प्रतिबन्ध हटाइएको थियो ।
यसबीचमा अमेरिकामा पनि टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाइयो । आफ्नो कार्यकालको अन्त्यतिर अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले टिकटकलाई ‘ब्यान्ड’ गरिदिए ।
शुक्रबार अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले टिकटकमा प्रतिबन्ध लगाउने कानुनका पक्षमा फैसला सुनाएको थियो । यसपछि अमेरिकामा प्रतिबन्ध लागू हुनुभन्दा केही घण्टाअघि टिकटकले आफ्नो गतिविधि बन्द गर्यो ।
टिकटकले अमेरिकामा आफ्नो सेवा करिब १२ घण्टा बन्द गरेको थियो । तर, नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको सक्रियतामा टिकटकले पुनः सेवा सुरु गरेको हो । ट्रम्पले एपलाई बचाउन कदम चाल्ने आश्वासन दिएका थिए । उक्त आवश्वासनपछि कम्पनीले पुनः सञ्चालनको निर्णय लिएको हो ।
टिकटकले आफ्नो प्रयोगकर्ताहरूलाई पुनः स्वागत गर्दै भनेको छ, ‘तपाईंको धैर्यका लागि धन्यवाद । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रयासका कारण टिकटक अमेरिकामा फर्किएको छ ।’
अमेरिकामा टिकटक एपमाथि प्रतिबन्ध लगाउने कानुन बनेको छ । प्रतिबन्ध लाग्नुभन्दा केही घण्टाअघि शनिबार रातिदेखि एपले अमेरिकामा आफ्नो सेवा बन्द गरेको थियो ।
अमेरिकामा टिकटकलाई प्रतिबन्ध गर्ने नयाँ कानुन लागु भएपछि एप्पल र गुगल प्ले स्टोरमा पनि उपलब्ध थिएन । चिनियाँ कम्पनी बाइटडान्सको अन्य एप लेमन र क्यापकट पनि हटाइएको थियो ।
तर, आइतबार बिहान ट्रम्पले सोमबारको शपथग्रहण समारोहपछि आफूले टिकटकलाई प्रतिबन्ध गर्ने कानुन लागु गर्न ढिलाइ गर्नलाई कार्यकारी आदेश जारी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । त्यसपछि कम्पनीले अमेरिकामा सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याएको हो । अमेरिकामा टिकटकमा १७ करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ता छन् ।
