विराटनगर । संसारमा केही त्यस्ता देशहरू पनि छन् जहाँ कोही बस्न त के जान पनि चाहँदैन । त्यी देशहरूको अवस्था यति खराब छ कि आम मानिसलाई त्यहाँ जिउँदो रहन पनि गाह्रो हुन्छ । हिंसा, राजनीतिक अस्थिरता, महँगी र अव्यवस्थाजस्ता कुराको सामना त्यहाँका नागरिकले गरिरहेका छन् ।
अघिल्लो महिना मात्र दुनियाँकै सबैभन्दा खुशी देशहरू सूची सार्वजनिक भएको थियो । जसमा फिनल्यान्ड सबैभन्दा खुशी देश कहलियो भने नेपाल दक्षिण एसियातर्फकै पहिलो अनि समग्रमा ९९औं खुशी देश बन्यो । बेलायतको अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको वेलबिङ रिसर्च सेन्टरले प्रत्येक वर्ष सार्वजनिक गर्ने विश्व ह्यापिनेस रिपोर्टले सर्वाधिक १० दुःखी राष्ट्रको सूची सार्वजनिक गरेको छ ।
यस सूचीमा रहेका राष्ट्रहरू अधिकतम् लामो समयको युद्धले थलिएका, राजनीतिक अस्थितरताबाट गुज्रिएका र सशस्त्र संघर्ष जस्ता परिस्थितिसँग जुधिरहेका छन् । त्यसबाहेक अत्यधिक गरिबी, अकाल र मानवीय विपद्का घटनाहरूले ती देशका नागरिक दुःखी हुनुमा भूमिका खेलेको उल्लेख छ ।
उक्त रिपोर्टअनुसार संसारकै सबैभन्दा दुःखी देश हो, अफगानिस्तान । विश्व ह्याप्पीनेस रिपोर्टअनुसार १४७ औं स्थानमा रहेको अफगानिस्तानको ग्रामीणस्तरका नागरिकको जीवनस्तर धेरै नै कष्टकर छ । आर्थिक पतन, राजनीतिक अनिश्चितता र रोजगारको चरम अभावका कारण यहाँ व्याप्त गरिबी छ । जसका कारण त्यहाँका मानिसहरूको सार्वजनिक सेवाहरूमा समेत पहुँच पुग्न सकेको छैन । अफगानिस्तान दशकौंयता युद्धबाट ग्रस्त छ । आजसम्म पनि यहाँ कुनै यस्तो सरकार छैन, जसले विश्वव्यापी मान्यता प्राप्त गरेको होस् ।
संसारकै दोस्रो दुःखी राष्ट्र हो, सिएरा लियोन । रिपोर्टअनुसार दक्षिण अफ्रिकाको यो देश लामो समयदेखि गरिबी र गृहयुद्धबाट छटपटाइरहेको छ । त्यसबाहेक यो देशमा राजनीतिक स्थिरता छैन भने सार्वजनिक व्यवस्था, खासगरी मौलिक स्वास्थ्यसम्ममा यहाँका नागरिकको पहुँच छैन । यहाँका नागरिकले मौलिक आवश्यकताका लागि पनि संघर्ष गरिरहनुपरेको छ ।
यस सूचीको १४५औं स्थानमा रहेर तेस्रो दुःखी देश बनेको छ, मलावी । पूर्वी अफ्रिकाको यो देश हालसम्म पनि गम्भीर खाद्य असुरक्षासँग जधिरहेको छ । हैजाको प्रकोप र चक्रवात जस्ता प्राकृतिक विपद्का कारण यो देशले मानवीय संकटको सामना गरिरहेको छ । यस देशको आधाभन्दा धेरै नागरिक गरिबीको रेखामुनि रहेर जीवनयापन गरिरहेका छन् ।
अफ्रिकन राष्ट्र जिम्बावे चौथो दुःखी देश हो, जो गम्भीर रूपमा आर्थिक विपन्नता र अत्यधिक मुद्रास्फितीसँग जुधिरहेको छ । जलवायुमा व्यापक परिवर्तनसँग जुधिरहेको जिम्बावे महँगीको दरबाट धेरै पीडित छ । यो देशका नागरिकले अत्यावश्यक वस्तु किन्न पनि मुस्किल पर्ने गरेको छ ।
दक्षिण अफ्रिकन राष्ट्र बोत्सवाना वर्ल्ड ह्याप्पीनेस रिपोर्ट २०२६ को १४३औं स्थानमा छ । यो देशमा अपराध, यौन हिंसा र खाद्य असुरक्षा चरम स्तरमा छ । अत्यधिक लैंगिक हिंसा, एचआइभी एड्सका बिरामीहरूको बढ्दो संख्या र राजनीतिक अस्थिरता यहाँको दुःखीपनाको कारण हो । बोत्सवानामा महिलाहरूविरुद्ध अपराधको रेकर्ड नै कायम छ । यहाँका पुरुषहरूले महिलाहरूलाई पैतालामुनि दबाएर राखेका छन् भनिन्छ । खाद्य असुरक्षा र पानीको कमीका कारण यो देशको अवस्था झन्-झन् विकराल बन्दै गएको छ ।
मध्यपूर्वी देश यमनको पनि अवस्था दयनीय छ । यमनमा लामाे समयदेखि युद्ध चलिरहेको छ । दुनियाँले आतंकवादी संगठन मान्ने गरेको हुती विद्रोहीको पनि गढ हो, यमन । जसले अझै पनि देशको ठुलो हिस्सा कब्जा गरेको छ । आन्तरिक द्वन्द्वको फाइदा उठाउँदै यो देशमाथि अमेरिका, ब्रिटेन र इजराइलसमेत थुप्रै राष्ट्रले बेला बेला हमला गरिरहन्छन् ।
मध्यपूर्वकै अर्को देश लेबनान पनि दुःखी देशहरूमध्ये एक हो । हिंसाग्रस्त यो देशमा लामाे समयसम्म हिजबुल्लाले राज गर्थे । गत वर्ष इजराइली हमलामा हिजबुल्लाको शीर्ष नेताको निधन भएपश्चात पनि यो देश युद्धसँग जुधिरहेकै छ । लेबनानमा अहिले पनि इजरायली हमला जारी छ जसमा ठुलो संख्यामा त्यहाँका नागरिक हताहत भइरहेका छन् ।
डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगो पनि आठौं दुःखी देश हो । यो देशमा पछिल्लो तीन दशकयता हिंसा, अस्थिरता र मानवीय संकट जारी छ । पूर्वी कंगो M23 विद्रोही गुट र अन्य सशस्त्र समूहहरूको कब्जामा छ, जसका कारण सयौंको मृत्यु र लाखौं मानिस विस्थापित भइसकेका छन् । कोबाल्ट र अन्य खनिजको लुट, खराब शासन र जातीय संघर्षका कारण कंगो गम्भीर स्थितिमा छ ।
अफ्रिकन राष्ट्र इजिप्ट पनि संसारका १० दुःखी देशहरूको सूचीमा छ । हाल गम्भीर आर्थिक संकटबाट गुज्रिरहेको इजिप्ट उच्च मुद्रास्फिति र विदेशी ऋणले थलिएको छ । अझ रुस-युक्रेन युद्धका कारण गहुँको आपूर्ति प्रभावित हुँदा इजिप्टमा खाद्यान्न चरम महँगो भएको छ । इजिप्टमा संकलित राजस्वको ठुलो हिस्सा अहिले पनि विदेशी ऋण तिर्दै जाने गरेको छ ।
पूर्वी अफ्रिकन राष्ट्र तान्जनियामा पनि मान्छे खुशी छैनन् । राजनीतिक अस्थिरता व्याप्त भएको यो देश हिंस्रक प्रदर्शनबाट थप प्रभावित छ । सामिया सुलुहू हसन दोस्रो पटक राष्ट्रपति बनेपछि भएको तनावले गर्दा तान्जनियाको अवस्था झन् झन् बिग्रँदो छ ।
