विराटनगर । वाइल्डलाइफ फोटोग्राफीका माध्यमबाट चर्चित चुङ्बा शेर्पा केहीदिन अघिदेखि वन्यजन्तुको फोटो खिच्न इन्डोनेसिया जाने तयारीमा थिए । ६४ वर्षीय शेर्पाले १० दिनपहिले नै इन्डोनेसिया जानका लागि आवश्यक तयारी पूरा गरेका थिए । त्यसका लागि उनले प्लेन टिकट पनि किनिसकेका थिए ।
यस यात्रालाई शेर्पाले आफ्नो फोटोग्राफी जीवनकै महत्त्वपूर्ण यात्राको रूपमा लिएका थिए । तर, एक हप्ताअघि एक्कासी बिरामी परे, उनी । कलेजोसम्बन्धी समस्याले ग्रसित बनेपछि उनलाई काठमाडौँको ग्रान्डी अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो । भेन्टिलेटरमा उपचार गराइरहेका शेर्पाले आइतबार राति १२ः१५ बजे अन्तिम सास फेरे । इन्डोनेसिया जानेमात्र नभएर उनका बाँकी सपना सधैँका लागि अधूरो रह्यो ।
त्यतिमात्र होइन, पत्नी आङफुटी शेर्पाको निधन भएको १० महिनापछि उनी पनि अस्ताए । १० महिनाअघि पत्नीको निधनले विक्षिप्त उनकी छोरी मिङ्मा शेर्पाको पाठेघरको क्यान्सरबाट डेढ वर्षअघि निधन भएको थियो ।
खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका–१ लुक्लामा जन्मिएका शेर्पा ‘वाइल्डलाइफ फोटोग्राफी’को क्षेत्रमा पछिल्लो पाँच वर्षदेखि सक्रिय थिए । उनले नेपालका विभिन्न राष्ट्रिय निकुञ्ज र दुर्गम स्थानहरूमा पुगेर दुर्लभ वन्यजन्तुका तस्बिरहरू खिचेका छन् । उनले खिचेका जंगली याक, हिउँचितुवा र बाघका तस्बिरले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चर्चा कमाएका छन् । चुङ्बाको जीवन सङ्घर्ष र उपलब्धि जो कोहीका लागि प्रेरणादायी छ ।
विसं २०४० मा तत्कालीन चौँरीखर्क गाउँ पञ्चायतका प्रधानपञ्चबाट उनको सार्वजनिक जीवनको सुरुआत भएको थियो । बहुदल आएपछि नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गरेका शेर्पा पछिल्लो समय खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका समितिका सभापति पनि बनेका थिए । शिक्षा, स्वास्थ्य र खानेपानीका क्षेत्रमा उनले महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन् ।
खुम्बु पासाङ ल्हामु गाउँपालिका–१ का वडाध्यक्ष फुनुरु शेर्पा खुम्बुको एउटा धरोहर गुमाएकोमा चिन्तित छन् । लुक्ला विमानस्थलदेखि चौँरीखर्कमा माध्यमिक विद्यालय स्थापनामा शेर्पाको ठूलो योगदान रहेको उनी स्मरण गर्छन् । चुङ्बा असाध्यै सहयोगी र दयालु रहेको बताउँदै वडाध्यक्ष शेर्पाले लोभलालच नगर्ने र स्वार्थबिना अथक समाजसेवा गर्ने मान्छेका रूपमा उनलाई सम्झन्छन् ।
चुङ्बा शेर्पा ५७ वर्षको उमेरमा वाइल्डलाइफ फोटोग्राफीमा होमिएका थिए । लामो समयसम्म यती एयरलाइन्समा जागिर र होटल व्यवसाय सफलतापूर्वक सञ्चालन गरेका उनी छोराछोरीलाई सबल बनाइसकेपछि सानैदेखिको सपना पूरा गर्न फोटोग्राफीमा लागेका थिए ।
उनले क्याननको उच्चस्तरीय क्यामेरा र लेन्स प्रयोग गर्न विदेशीहरूबाट अनलाइन कक्षा लिएका थिए । वन्यजन्तुका फोटो खिच्न शेर्पाले धेरै जोखिम मोलेका थिए । जंगली याकको फोटो खिच्ने क्रममा उनलाई याकले आक्रमण गरेको थियो । बाघको फोटो खिच्दा पनि बाघले झम्टिएपछि उनले भागेर ज्यान जोगाएका थिए । नेपालको निकुञ्ज विभागले देशैभरका संरक्षित क्षेत्रमा फोटो खिच्न उनलाई अनुमति दिएको थियो ।
शेर्पाले सबैभन्दा बढी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा ३३ पटक फोटो खिचेका थिए भने तिब्बतसँगको सिमाना लिमी भ्याली पुगेर दुर्लभ जंगली याकको सुन्दर तस्बिर खिचेका थिए । यसअघि नरेश कुसीको टिमले जंगली याकलाई क्यामेरामा कैद गर्न सफल भएको थियो । वाइल्डलाइफ फोटोग्राफरका रूपमा चुङ्बाले खिचेको तस्बिर नै हालसम्मकै सुन्दर भएको जानकारहरू बताउँछन् । आफ्नो फोटोहरूले नेपालको वन्यजन्तु संरक्षण र पर्यटन प्रवद्र्धनमा योगदान दिन सकून् भन्ने उनको चाहना थियो ।
शेर्पाले नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनमा ठुलो योगदान पुर्याएका छन् । नेपाल पक्षी संरक्षण संघ, राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, नेपाल पर्यटन बोर्डजस्ता थुप्रै संस्थाबाट उनले सम्मान प्राप्त गरेका छन् । शेर्पाका दुई छोरा र दुई छोरी छन् । जेठा छोरा छेवाङ शेर्पा चिकित्सक हुन् भने छोरी बन्दा फुटी शेर्पा जहाजकी क्याप्टेन हुन् ।
