विराटनगर । मोरङ विराटनगर महानगरपालिका–१९ ऋषिदेव टोलका चन्द्र ऋषिदेव चिसोका कारण जनमजदुरी गर्न जान सकेका छैनन् ।
बाक्लो शीतलहरले गर्दा काममा जान नसक्दा उनलाई आफ्नो परिवारको साँझ–बिहानको गर्जो टार्न हम्मे–हम्मे भइरहेको छ ।
‘जसोतसो अैंचो–पैंचोले म र मेरोको परिवारको पेटपालो त भइरहेको छ तर, यसरी धेरै दिन टिक्नेवाला छैन,’ उनी भन्छन्, ‘जाडोले म काममा जान पाएको छैन, छोरा–छोरी स्कुल जान सकेका छैनन् ।’
चिसोले ज्यालादारी काम गर्ने बढी मारमा परेका छन् ।
चिसोले गर्दा काममा जान नपाउँदा परिवारको साँझ–बिहानको गर्जो टार्न सकस भएको जनमजदुरी गर्दै आएकाहरूको गुनासो छ ।
‘चिसोले गर्दा साइकल कुदाएर काममा जान सकिँदैन, हिँडेर जान सम्भव छैन,’ सोही स्थानका मनोज ऋषिदेव भन्छन्, ‘यस्तो बेलामा हामीहरूलाई स्थानीय सरकारले सहयोग गरिदिए त हुने हो !’
ऋषिदेव टोलमा मात्र होइन चिसो ह्वात्तै बढेपछि मोरङका रंगेली, सुनवर्षी, रतुवामाई, पथरीशनिश्चरे, उर्लाबारी, बेलबारी, सुन्दरहरैंचालगायत क्षेत्रमा जनजीवन प्रभावित बनेको छ ।
बाक्लो हुस्सुसँगै बढेको चिसोले गर्दा बजार तथा सहरी क्षेत्रमा चहलपहल घटेको छ भने स्थानीयलाई घरबाहिर निस्किन पनि सकस परिरहेको छ ।
उनीहरू आगोको सहायतामा शरीरलाई न्यानोपन दिइरहेका छन् ।
जनमजदुरी गर्नेबाहेक, विद्यार्थी, बालबालिका, गरिब असहाय र ज्येष्ठ नागरिक चिसोबाट बढी प्रभावित छन् ।
विद्यार्थी चिसोकै कारण विद्यालय जानबाट बञ्चित भएका छन् भने कतिपय विद्यालयले जाडोका कारण बिदा नै दिएका छन् ।
विराटनगरआसपासका क्षेत्रमा अहिले बिहान–बेलुका र रातको समयमा चिसो छ ।
दिउँसो भने पारिलो घाम लाग्ने गरेको छ । बिहान बाक्लो हुस्सु लागेर कठ्यांग्रिँदो चिसो हुन थालेपछि सर्वसाधारणको जनजीवन प्रभावित बन्न थालेको हो ।
चिसोकै कारण रुघाखोकी, दम, निमोनिया, ज्वरो, कोल्ड डायरियालगायतका बिरामीको संख्यामा पनि वृद्धि भएको छ ।
स्वास्थ्यकर्मीले चिसोबाट जोगिन सजकता अपनाउन सुझाव दिएका छन् ।
चिसोबाट विशेषगरी बालबालिकाको स्वास्थ्यमा समस्या आइरहेका कारण आफ्ना बालबालिकालाई जोगाउन बाल तथा बाल क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. सुभास मेहताको सुझाव छ ।
‘मौसम परिवर्तन हुने समयमा बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिक स्वास्थ्य समस्याको उच्च जोखिममा रहन्छन्,’ उनी भन्छन्, ‘वृद्ध–वृद्धाले घरभित्रै बसेर जाडो छल्ने भए पनि बालबालिका खेल्न वा विद्यालय जान बाहिर निस्कन्छन् । यसैले पनि अभिभावकले जाडोमा बालबालिकाको विशेष हेरचाह गर्न जरुरी छ ।’
आफ्ना स्वास्थ्य समस्या खुलेर भन्न नसक्ने भएकाले पनि चिसो मौसममा अरूको तुलनामा बालबालिका उच्च जोखिममा रहन्छन् ।
चिसो मौसमलाई लापरबाही गर्दा बालबालिकामा रुघाखोकी, दम, निमोनियाँजस्ता रोग लाग्ने गरेका छन् ।
बालबालिकालाई चिसो हुनबाट जोगाउन विशेषगरी हात–खुट्टा र टाउकोलाई राम्रोसँग छोप्नुपर्ने डा. मेहताको सुझाव छ ।
यी भाग नांगो छोड्नाले अधिक चिसो हुन गई बालबालिका बिरामी पर्छन् भने उनीहरूले लगउने भित्री कपडाहरू पसिनाले भिजेर लामो समयसम्म शरीरमै रहँदा पनि चिसो गढेर विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखा पर्ने उनको भनाइ छ ।
