हड्डी एक प्रकारको जिवित कोसिका हो । मानव शरीरको वनावट तथा अभिन्न अङ्गहरुको बचावटका लागि हड्डी महत्त्वपूर्ण हो ।
उमेर बढेसँगै वा शरीरमा विभिन्न समस्याहरू भएपछि हड्डीमा रोगहरूको विकास हुन्छ ।
मानिस बाँचुन्जेलसम्म हड्डीमा पुराना कोशीकाहरू शरीरबाट हट्दै गएर नयाँ कोशीकाहरू बनिरहेको हुन्छ । हड्डिका पुराना कोशीका हट्नेभन्दा पनि नयाँ कोशीका बन्ने प्रक्रिया बढी हुन्छ, जसले हड्डीलाई मजबुत बनाउने काम गर्छ ।
तर, उक्त प्रक्रियामा असन्तुलन आएमा हड्डी भित्रबाट खोक्रो र कमजोर हुँदै जान्छ । ओस्टियोपोरोसिस हड्डी खिइने वा हड्डी खोक्रो हुने रोगमध्ये एक हो । ओस्टियोपोरोसिस भएपछि हड्डीको घनत्व घटेर हड्डी जती बलियो हुनुपर्ने हो त्यती हुन सक्दैन ।
बढ्दो उमेर, खराव जीवनशैली, वंशाणुगत, एस्ट्रोजिन, थाइरोइड, प्याराथाइरोइड जस्ता हार्मोनेको असन्तुलन, क्यल्सियम र भिटामिन डी को कमी, मृगौलाको समस्या तथा अत्यधिक औषधिको सेवन ओस्टियोपोरोसिस लाग्नुको कारण बन्न सक्छन् ।
साथै पुरुषको तुलनामा महिलाहरूमा बढी हड्डीको समस्या हुने पाइएको छ । ओस्टियोपोरोसिसले मुख्यतयः शरीरको कम्मर, तल्लो धाड र नाडिको हड्डिमा बढी असर गर्छ । ओस्टियोपोरोसिस को कुनै खासै लक्षण भने हुँदैन । रोगले हड्डीलाई निकै कमजोर बनाईसकेको हुन्छ तब हड्डी चर्कने र अनेपेक्षित रूपमा भाँचिने हुन्छ ।
ओस्टियोपोरोसिस भएमा ढाड दुख्ने, विभिन्न जोर्नीहरू दुख्ने, सानो चोटपटकले पनि हड्डी भाँचिने, जिउ कुप्रो हुने जस्ता लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन् । ५० देखि ६० वर्ष नागेको महिला तथा पुरुषले प्रत्येक वर्ष हड्डीको जाँच गराउन जरुरी हुन्छ ।
यदी कसैमा यो रोग लाग्ने कारणहरु छन् भने कुनै पनि उमेरमा जाँच गराइहाल्नुपर्छ । साथै, धेरै चुरोट, रक्सीको सेवन गर्ने, व्यायाम नगर्ने तथा विभिन्न रोग लागेका मानिसहरूले हड्डीको जाँच गराउन जरुरी हुन्छ ।
