विश्व क्षयरोग दिवसः बालबालिका पनि जोखिममा

विश्व क्षयरोग दिवस हरेक वर्ष मार्च २४ मा मनाइन्छ ।

सन् १८८२ मा आजको दिन डाक्टर रोबर्ट कोचले क्षयरोग निम्त्याउने ब्याक्टेरिया (माइकोब्याक्टेरियम ट्युबरक्लोसिस) पत्ता लगाएका थिए ।

प्राणघातक रोगबाट जनतालाई सचेत गराउने उद्देश्यका साथ हरेक वर्ष विश्व क्षयरोग दिवस मनाउने गरिन्छ । क्षयरोग हरेक उमेर समुहका मानिसमा हुनसक्छ । बालबालिकालाई पनि क्षयरोग हुन सक्छ ।

बालबालिकामा फोक्सोको क्षयरोगका साथसाथै एक्स्ट्रा पल्मोनरी अर्थात फोक्सोबाहेक अन्य भागमा लाग्ने क्षयरोग हुन सक्छ । बालबालिकामा ग्रन्थी, आन्द्रा, मेनेन्जेस, हड्डी, प्रजनन तथा मूत्र प्रणाली, छाला, आँखा आदिको क्षयरोग हुनसक्ने स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले जनाएको हो ।

हरेक बालबालिकालाई क्षयरोगको जोखिम हुन्छ । तर, केहि बालाबलिकाहरू क्षयरोगको बढी जोखिममा हुन्छन् ।

यस्ता बालबालिका क्षयरोगको बढि जोखिममा
– कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका
– एचआइभी पोजिटिभ भएका
– मधुमेह रोगी
– क्यान्सर रोग लागी केमोथेरापी गरिरहेका बालबालिका
– क्षयरोग भएको व्यक्तिसँग बस्ने बालबालिका
– क्षयरोग लागेका मानिससँग नियमित सम्पर्कमा आउने बालबालिका
– घरबारविहीन र सडक बालबालिका

बालबालिका क्षयरोगको लक्षण
बालबालिकाको उमेरअनुसारर हरेकमा फरक-फरक लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन् । यस्ता छन् बालबालिकामा देखिने क्षयरोगका सबैभन्दा सामान्य लक्षणहरूः
– ज्वरो आउनु
– तौल घट्नु
– शारीरिक वृद्धि नहुनु
– लामो समयसम्म एकनासले खोकी लाग्नु
– ग्रन्थीहरू सुन्निनु

बालबालिकामा क्षयरोगको रोकथाम
– नवजात शिशुलाई बिसिजी खोप दिने
– क्षयरोगका लक्षण देखिएका बालबालिकालाई तुरुन्तै परीक्षण गराउन लैजाने
– नियमित रूपमा औषधिको सेवन गर्ने
– व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिने

समयमा रोग पत्ता लगाए सहि उपचार गरेमा क्षयरोग निको हुन्छ । नेपालभरि स्वास्थ्य संस्थाहरूमा क्षयरोगविरुद्धको अति प्राभवकारी औषधिहरू नि:शुल्क उपलब्ध छन् ।